یازار: آنار
رسول اوغلو
***
اؤیرنجی شکّله ایکی آددیملیقدان باخدی و شعورونون سون آیدین آنلاریندا تام بیر دقیقلیکله — فوتونون یاواش-یاواش دَییشدیگینی گؤردو — شکیلدهکی اوغلانین صیفتینده یاواش-یاواش ساققال چیخیر، اونون اوزونو توک باسیردی. اؤیرنجی غشّ ائتدی. اوتاق قارانلیغا غرق اولدو. معلوم دئییل نه قدر واخت کئچدی، نهایت، هوشو یاواش-یاواش باشینا قاییداندا اؤیرنجی وضعیتینی تعیین ائتمگه چالیشدی — یوخودورمو، آییقلیقدیرمی؟ او هلهده باییلمیش حالدادیر، یوخسا تامامیله آغلینی ایتیرمیشدیر؟ یادینا گلیردی کی، دیقّتله شکله باخیردی و گؤرموشدو کی، شکیلدهکی صیفت توکلنیر. البته بو یالنیز اونون گؤزونه گؤرونه بیلردی. آما هر حالدا اؤیرنجی دؤشمهیه ییخیلیب قالمیشدی. ایندی ده ائله اوردایدی، فوتولارین آلتیندا، دؤشهمهنین اوستونه سرهلنمیشدی. اوتاقدا دا نهدنسه ایشیق کئچمیشدی. گؤرونور، هارداسا کونتاکت(ایتّیصال) اولوب. بوندان اول ایسه اونو قارا باسیردی. بلکه یوخو هلهده داوام ائدیر. یوخ، جانیم، ایندی او اویاقدیر، هر شئیی دقیق درک ائدیر و اؤز وضعیتینیده آیدین دویور. هامیسی او واهیمهلی یوخونون و یورغونلوغون، عصب گرگینلیگینین سایهسیندهدیر. اونون گؤزونه نه ایسه گؤروندو. اؤزو ده جورأتسیزلیک ائلهدی، ایرادهسینی توپلایا بیلمهدی، اورگی گئتدی. ایندیده همین او باییلدیغی یئردهدیر، اؤز اوتاغیندادیر، بو اوتاغی، بو منزیلی بو گون کیرایه توتوب. ایندیجه دوراجاق، ایشیغی یاندیراجاق. آنجاق بو دویوم نهدندیر، نهدن اونا ائله گلیر کی، اوتاقدا کیمسه وار؟ همده سسلر ائشیدیر. اؤزو ده لاپ یاخینلیقدا. هئچ دیوارین آردیندا دا یوخ، اونداندا یاخیندا، لاپ بؤیرونده. سانکی آرالی قاپینین دالیندان گلیر بو سسلر... کیمسه، یاواشدان اینیلدهییر. سسلر قاتیلاشیر، اوست-اوسته قالانیر، کیمسه پیچیلداییر، احتیراصلا پیچیلداییر، پیچیلتییلا موباحیثه ائدیر... سسلر سولدان ائشیدیلیر. آنجاق آخی سول طرفده هئچ بیر قونشو-فیلان یوخدور. اورادا یالنیز اولمایان ائیوانا، بوشلوغا آچیلان، داها دوغروسو، بوشلوغا قاپانمیش، میخلانمیش قاپی وار. یعنی یئنهدهمی او سمت حیسّینی ایتیریب، قارانلیقدا ساغی-سولو چاشدیریر. اؤیرنجی باشینی سول طرفه — سسلر گلن طرفه چئویردی؛—اوتاغینین قاتی ظولمتینده، دؤشهمه سویّهسینده نازیک بیر ایشیق زولاغی(خطی) گؤرونوردو. — بو ایشیق چالین-چارپاز تاختالارلا میخلانمیش قاپینین آلتیندان گلیردی. بئله ایشیق بوشلوقدان، هاوادان گله بیلمزدی، قاپالی بیر یئردن — اوتاقدان، دهلیزدن گله بیلردی. اؤیرنجی بو ایشیق زولاغینا طرف سوروندو و سسلری، خیسین-خیسین(سسسیز) دانیشیقلاری داها آیدینجا ائشیتدی. او بیر کلمه سؤزو ده آییرا بیلمیردی، آما دانیشانلارین کیشی و قادین اولدوغونو و قیزغین موباحیثه ائتدیکلرینی موعیّنلشدیریردی. بیر آن اؤیرنجییه ائله گلدی کی، اونون آدینی چکیرلر، سونرا بوغوق گولوش سسلری ائشیتدی. سونرا یئنه کیمینسه گوجله سئزیلن اینیلتیسی، کیمینسه حیدّتلی پیچیلتیلاری... کیمسه یئکنهسقلیکله(یکنواخت) ساییردی. بیر، ایکی، اوچ، دؤرد... سونرا کیمسه قاپینی دؤیدو. بو قاپینی. میخلانمیش قاپینی. یالنیز ایکیجه دفعه اهماللیجا دؤیدولر، لاپ یاواشدان. اؤزو ده او طرفدن — او طرفدن کی، اورادا بوشلوقدان و ایکی لازیمسیز ائیوان دایاغیندان باشقا هئچ نه یوخ ایدی. اؤیرنجی قرارا گلدی، آیاغا دوردو، قارانلیقدا همین قاپییا طرف گلدی و چالین-چارپاز تاختالاردان یاپیشیب وار گوجویله دارتدی. تاختالار قوپدو. سونرا قاپینین دستهییندن توتوب گوجلو بیر حرکتله اؤزونه طرف چکدی، آما قاپی چوخ یونگولجهسینه و یومشاق آچیلدی. قاپینین او طرفینده دهلیز واردی — عئینیله اؤیرنجینین منزیلیندهکی کیمی بیر دهلیز. بو اؤیرنجینی هئچ تعجّوبلندیرمهدیده. آددیمینی آتیب دهلیزه کئچدی. دهلیز آلا-قارانلیق ایدی. ایشیغی یانمیردی، آما اوتاغین آچیق قاپیسیندان بورا ایشیق دوشوردو. اوتاقدا یانان دا گور ایشیق دئییلدی، یاریمچیق ایشیق ایدی — ماسا لامپاسیندان، گئجه چیراغیندان دوشن ایشیق تأثیری باغیشلاییردی. اؤیرنجی اوتاغین قاپیسینا یاناشدی و ایچری باخدی. آلا-قارانلیق اوتاق، لاپ اونون اؤز اوتاغی کیمی ایدی، آما آوادانلیغی(وساییلی) بیر قدر باشقا جور دوزولموشدو. ایشیق ماسا لامپاسیندان دوشوردو. بو لامپا ایری یازی ماساسینی ایشیقلاندیریردی و همین ماسانین آرخاسیندا آدام اوتورموشدو. اونون اَینینده عئینیله اؤیرنجینین گئییمینه اوخشایان جینس شالوار و گؤی کؤینک واردی. فیقوراسی دا آرخادان لاپ اؤیرنجینین کورگینه بنزهییردی، ساچلاریدا عئینی رنگده ایدی. «بلی، — دئیه اؤیرنجی دوشوندو، — ایندی من لاپ یقین دلی اولورام، اؤز ایکیلیگیمی، ایکینجی «منیمی» گؤرورم».
آنجاق ماسا آرخاسینداکی آدام باشینی قالدیردی، چئوریلیب تعجوبله اؤیرنجییه باخدی. بو همین اوغلان ایدی—قارینین اوغلو — اگر دوغرودان دا فوتولارداکی آدام — هم بیغسیز، هم بیغلی، هم کؤینکلی، هم کوستیوملو(کوت شالوار) — قارینین اوغلو ایدیسه، حیاتدا او بیغسیز ایدی، آما چاتما قاشلاری، صیفت جیزگیلری، باخیشی هر ایکی فوتویلا اویغون گلیردی و اونون جانلی اوزو بو ایکی فوتونو فرقلی جهتلری ایله بیرلیکده وحدت حالیندا عئینیلشدیریردی. «نئجه؟ — دئیه اؤیرنجی سوروشماق ایستهدی — سیز دیریسینیز، اؤلمهمیسینیز، بالکوندان ییخیلمامیسینیز؟» — آما هئچ نه سوروشمادی. ائله بیل دیلی توتولموشدو. ماسا آرخاسینداکی آدام خوش و مهریبان بیر تبسّومله گولومسوندو، آیاغا دوردو:
—یقین سیز منیم قونشومسونوز؟ — دئدی. — او، چوخ حلیم بیر تونلا دانیشیردی. — میخلانمیش قاپینی آچیب گلمیسینیز، نئجه دئیَرلر، قونشویا باش چکمگه، ائلهمی؟ — سونرا او داها دا مولاییم سسله علاوه ائتدی: من شادام کی، سیز قرارا گلدیز. آخی طبیعتاً سیز چتین اونسیّت باغلاییرسینیز و هامیدان دا شوبههلنیرسینیز، همی؟
اؤیرنجی:
—بونو سیز هاردان بیلیرسیز؟—دئیه سوروشماق ایستهدی، آما یئنه بیر کلمهده تلفّوظ ائده بیلمهدی. جینس شالوارلی اوغلان یئنهده گولومسوندو:
—تعجّوبلنمهیین، — دئدی، — منیم پئشهمدیر بو. من پسیخیاتورام(روانپزشک) و اینسانلارین خاصیِّتلرینی صیفتلریندن تعیین ائده بیلیرم. هر حالدا اساس جهتلرینی. مگر من دوز تاپمادیم؟
اؤیرنجی یئنه بیر شئی دئمهدی، آما راضیلیق علامتی اولاراق آزاجیق باشینی ترپتدی.
—بس آنام سیزی خبردار ائلمهییبمی کی، بو قاپینی آچمایاسینیز؟ — او بونو تنبئه کیمی دئمهدی، سادهجه اولاراق ماراق گؤستریرمیش کیمی سوروشدو.
—و سیزین آنانیزدیر؟ — دئیه اؤیرنجی، نهایت دیللندی. سوروشماق ایستییردی: بو سیزین اوتاغینیزدیر؟
پسیخیاتور:
—بلی، — دئدی — سیزه کیرایه وئریلمیش اوتاق دا منیمکیدیر. آنام منه دئدی کی، سیزه وئریب...
—بس...
—بیلیرم، یقین کی، منه مین بیر سوآلینیز وار. مثلاً، ائله بیرینجیسی؛ نییه من اؤز اوتاغیمی کیرایه وئریرم. و اگر وئریرمسه، نیه بو ایشله اؤزوم مشغول اولمورام، قوجا خسته آروادی مجبور ائدیرم. ائلهدیرمی؟ سیزی بو مو ماراقلاندیریر؟ اشی، اوتورون، اوتورون، سن الله. رادیو سیزه مانع اولمور کی؟
—یوخ، آما...
—هر شئی چوخ ساده، همده چوخ غلیظدیر(بوروشوق). ایش اوندادیر کی، منیم وضعیتیمده اولان آدام، سیز البته بیلیرسیز من نهیی نظرده توتورام — اؤیرنجی هئچ نهیی بیلمیردی، آما پسیخیاتور سؤزونو ائله دانیشیردی، ائله بیل اؤیرنجی هر شئیدن خبردار ایدی — بلی، منیم وضعیتیمده اولان آدامین بو سایاق ایشلرله مشغول اولماسی بیر قدر چتیندیر. اودور کی، آنام ایمدادیما چاتدی، اعلان وئردی و سایره تشکیلاتی مسئلهلرله مشغول اولدو. کونیاک ایچمک ایستهمیرسینیز کی؟
ایشکافدان باهالی کونیاک و یالنیز بیر دنه قدح چیخارتدی.
—من اؤزوم ایچن دئییلم، — دئدی. — آما قوناقلاریم اوچون همیشه کونیاک ساخلاییرام. بیلیرسیز ده، ایچمهیَن آدامین ائوینده همیشه ایچکی تاپماق اولار. ایچیلر ایچکینی چوخ ساخلامازلار — او یئنهده گولومسوندو. — سیز ایچین، بو دا شوکولاد، گؤتورون مزه ائلهیین.
اؤیرنجی قدحی باشینا چکدی و شوکولاددان بیر دیشدم گؤتوردو. پسیخیاتور: —منیم ایشلریم، عمومیتله چوخ غریبه اولدو، — دئیه سؤزه باشلادی. — سیزین ایندی یاشادیغینیز اوتاغی منه وئریبلر، باخ، ایندی بیزیم اوتوروب خوش صؤحبت ائلهدیگیمیز بو اوتاق ایسه آروادیمیندیر. کئچمیش آروادیمین — دئیه او علاوه ائتدی و کؤکسونو اؤتوردو. — ایکی قونشو منزیل ار-آروادین بختینه چیخیب. اولاندا اولور دا... البته بو منزیللری آلارکن بیز هله ائولی دئییلدیک. — او، آیاغا قالخدی، پنجرهیه یاناشدی و اوزون-اوزادی دنیزه طرف باخاراق فیکره دالدی، سونرا قاییدیب صؤحبتینه داوام ائلهدی. — بو، اوزون احوالاتدیر، هم ده موعیّن معنادا رومانتیک بیر ماجرادیر. ایستهسهنیز دانیشا بیلرم. دئمهلی، منه قاباقجیل بیر موتخصیص کیمی بو منزیلی، داها دوغروسو او منزیلی وئردیلر. بونا قدر آنامگیلده قالیردیم، اونون ائوینی گؤرموسونوز، شراییطی سیزین اوچون آیدیندیر. ایندی تصوّور ائلهیین من اوردا نهلر چکمیشم. بو ائوی وئرنده ائله سئویندیم کی... هه، یقین اؤزونوز ده بیلیرسیز، باخ، اوتوردوغوموز همین بو منزیل سیزین کیرایه توتدوغونوز منزیلله بیتیشیک قونشو اولسالار دا، عئینی بینادا دئییل. بو منزیل کؤهنه بینادادیر، او بینایا بیتیشیک کؤهنه ائوده. نه ایسه، آروادیم، کئچمیش آروادیم، چوخداندیر کی، همین بو کؤهنه ائوده، بو منزیلده یاشاییردی. بو ایکی بینانین گیریش قاپیلاری آیری-آیریدیر و بلکه بیز هئچ بیر واخت بیر-بیریمیزه راست دا گلمیهجکدیک. آما دوغرودان دا غئیری-عادی، گؤرونمهمیش بیر حادیثه باش وئردی. من بیر آرا یامان مورزئ(مورس) الیفباسییلا ماراقلانیردیم. یامان هوسیمیشدیم و ائله هئی دیوارلارا بارماغیملا مورزئ الیفباسینین حرفلرینی دؤیَجلهییردیم. او زامان آروادیم بو منزیلده چارپاییسینی(تختینی) دیوارا یاپیشیق قویاردی. منده دیوارین او بیری تاییندا چارپاییمدا اوزاناردیم، اؤزومچون آستا-آستا دیواری دؤیَجلهیردیم، آخی نه بیلئیدیم؟ بیر دفعهده اوزانمیشام دیوارا مورزئ الیفباسییلا هانسی شاعیرینسه شعرینی دؤیَجلهییرم. بیر ده نه ائشیتسم یاخشیدیر؟ دیوارین او طرفیندن منه جاواب وئریرلر. مورزئ الیفباسییلا همین شعرین آردینی دؤیَجلهییرلر. تصوّور ائدیرسینیز؟ آز قالا، دلی اولاجاقدیم. سن دئمه بو منزیلده یاشایان قیز — سونرالار بیز ائولندیک — گمیده رادیست(موخابیراتچی) ایشلهییرمیش. بیر هفته دنیزده، بیر هفته ائوده اولورموش. تصادوفاً ائوده اولدوغو واخت، چارپاییسیندا دینجلدیگی زامان منیم «شعریمی» ائشیدیب و جاواب وئریب. بوتون بونلاری سونرالار، تانیش اولاندان سونرا بیلدیم. بیر-بیریمیزی بَیَندیک، سئویشدیک، ائولندیک. البته، قاپی آچیب منزیللریمیزیده بیرلشدیردیک. او، دنیزه چیخاندا، من اؤز منزیلیمین حامامیندا ایشیغی همیشه یانار قویاردیم گئجهلر. دنیزدن محض بو پنجره آیدین گؤرونور. او دا گمیدن بو ایشیغی گؤروب سئوینرمیش. — پسیخیاتر درین بیر آه چکدی. — بو دونیادا نه قدر معناسیز ایشلر اولور. بعضاً آدام هئچ بیر شئی آنلایا بیلمیر — آخی نییه، نه سببدن، نییه گؤره؟
—نهدیر کی؟..
—بیلیرسینیزمی، من تئز-تئز دوشونورم. طالع نیه بیزیمله بئله اویونلار اویناییر؟ مثلاً، منیمکی نییه محض بئله گتیردی، داها دوغروسو گتیرمهدی؟ یعنی اوّل گتیردی، سونرا ایسه... قونشو منزیللر، تنها قادین، تنها کیشی، عومومی دیوار. مورزئ الیفباسی، تانیشلیق، اونسیّت، سئوگی، علاقه... ائله بیل طالع بیزی بیرلشدیرمک اوچون قصداً غریبه تصادوفلری میرواری کیمی ساپا دوزموشدو. آما آخیردا، بوتون بو غریبه تصادوفلردن داها بسیط، داها عادی شئیلر مئیدانا چیخیر و طالع بیزی آییریر.
—سیز بوشانمیسینیز؟
—بوشانماق دئمک اولمازدی بونا. چونکی ائولنمهمیشدیک، یعنی رسماً، کبینله نیکاحدا دئییلدیک. اونا گؤرهده بوشانمادیق، سادهجه اولاراق آیریلدیق. سیزی سببلرمی ماراقلاندیریر؟ اینانیرسینیز، من اؤزوم ده ایندییهجن بیلیرم... گونلرین بیر گونو او یوخ اولدو. والسلام.
—نئجه یعنی یوخ اولدو؟
—چوخ ساده. هاراسا ایتدی...
—نئجه یعنی هاراسا؟
—یقین کیمهسه باشقاسینا اویدو... یا بونا بنزر بیر شئی... تئز-تئز اونون دالینجا گلردیلر، اونو باهالی ماشینلاردا هاراسا آپاراردیلار. هارا گئتدیگینی هئچ واخت منه دئمزدی. سونرالار من اونو آختاریب تاپماغا جهد ائتدیم... آما تئزلیکله مکتوب آلدیم. اؤزو ده مکتوبو پوچتلا(پوستلا) گؤندرمهمیشدی، ظرفین(پاکاتین) اوستونده نه منیم، نه ده اونون عنوانی(آدرسی) واردی. گؤرونور کیمسه، بلکه ده ائله اؤزو، مکتوبو گتیریب منیم منزیلیمین پوچت قوتوسونا آتیب. مکتوبو شوبههسیز کی، اؤزو یازمیشدی. خطّینی یاخشی تانیییرام آخی... یازیردی کی، اونو آختارماییم، او، تامامیله خوشبختدیر و منزیلینیده منیم ایختیاریما بوراخیر، نه ایستهسم ائده بیلرم. بیر مودّت، کئچندن سونرا من فیکیرلشدیم کی، تکباشیما ایکی اوتاق منیم نهییمه گرکدیر. — منزیللردن بیرینی کیرایه وئرمک قرارینا گلدیم. اؤزوم بورا کؤچدوم — نه ایسه بو منیماوچون بیر تسکیناتدیر — اونون اوتاغی، اونون شئیلرن، قوخوسو — خاطرهلردیر باشدان-باشا، بیر ده کی، دوزونو دئییم، من هوندورلوکدن قورخورام. اؤزوم حکیم اولسامدا، پسیخیاتریادان بو هوندورلوک قورخوسو منه تانیش اولسا دا هر حالدا اؤزومده بو آزار — هوندورلوکدن قورخما آزاری وار. 20-جی مرتبهده همیشه اؤزومو بیر آز نا قولای حیسّ ائتمیشم. آما بوردا، اوچونجو مرتبهده ائله دینج، ائله آرخایینام کی...
یئددینجی بؤلومون سونو