یازار: آنار
رسول اوغلو
***
— اؤیرنجییه عشق اولسون! ایشلر نئجهدیر؟
اؤیرنجی چئوریلیب باخدی و ماتی-قوتو قورودو قارشیسیندا همین اوغلان — کسیلیب گئتمیش یاتاقخانا قونشوسو دایانمیشدی. او، یاشیل کؤینکده ایدی و اؤیرنجییه باخیب گولومسونوردو. اؤیرنجینی تعجوبلندیرن او دئییلدی کی، جمعیسی اوچجه نفری تانیدیغی بئله بؤیوک شهرده محض بو اوچ نفردن بیریسی راستینا چیخیب. اؤیرنجی اونا مات قالمیشدی کی، ایکیجه دقیقه بوندان قاباق باشقا بیر آدامی محض بو اوغلانا اوخشاتمیشدی و درحال دا اوغلانین اؤزو تینی بورولوب اونون قاباغینا چیخمیشدی. اؤیرنجی «تئلئپاتیادیر» دئیه دوشوندو. اوّللر ده اونون باشینا بئله تصادوفلر گلردی: کیمین بارهسیندهسه دوشونور، یا کیمیسه کیمهسه اوخشادیردی و بیر نئچه دقیقهدن سونرا ان گؤزلنیلمز یئرده و ان آغلا سیغماز بیر شراییطده همین آداما — حاقّیندا دوشوندوگو و یا کیمیسه اوخشاتدیغی آداما راست گلردی. بئله تصادوفلری «تئلئپاتیا» دئیه موعیّنلشدیرمیش و اونلارین سیرّی اؤیرنجییه بیردفعهلیک ایضاح اولونموشدو. باشقا بیر غریبهلیک ده واردی، آما او دا اؤیرنجی اوچون ایضاح اولونماز سیرّ دئییلدی؛ گؤرورسن، بعضاً او تانیمادیغی بیر شهره یا بیر طبیعت گوشهسینه دوشوردو و قطعی بیلیردی کی، هئچ بیر زامان — هئچ کؤرپهلیکده ده بو یئرده اولماییب، لاکین ندنسه گؤردوکلری اونا چوخ تانیش گلیردی. یاخود هئچ بیر واخت یئمهدیگی بیر خؤرگین، هئچ بیر واخت گؤرمدیگی بیر مئیوهنین دادینی ایلک دفعه دویارکن بعضاً اونا ائله گلیردی کی، بو طعم، بو داد اونا یاخشی تانیشدیر. هارادان؟ بونون سببلرینی تعیین ائده بیلمیر و اذیّت چکیردی. سببلرین تاپا بیلمهدیگی اوچون یوخ، حادیثهنین اؤزونون غریبهلیگی اونون دوشونجهلرینی مشغول ائدیردی. نهایت، بیر گون اؤیرنجی هاراداسا اوخودو کی، ایرثیِّت ژِنلرینین اؤز یادداشی وار، نسیلدن-نسله کئچن یادداشی. بو یادداش هم ده بعضاً بیرباشا، موستقیم خطله دئییل، دیو کانال اوزره — هانسی اولو خالادانسا، اولو عمیدنسه کئچیب گلیر. بونو اوخویان کیمی اؤیرنجی ساکیت اولدو. غئیری-رئال و غئیری-مومکون تصادوفلرین غریبه سیرّی داها اونون دوشونجهلرینی یورموردو.
کوچه یئنهده بومبوش، آدامسیز ایدی. سابیق اوتاق قونشوسو سلام وئریب اؤتدو، بلکهده آیاق ساخلاییب گؤروشر، دانیشاردی، آما تلهسهنین قاراقاباق، قیلیقسیز آدام اولدوغونو خاطیرلاییب گئتدی.
اؤیرنجی یئنیدن لؤوحهیه طرف چئوریلدی و بیردن-بیره آشاغیدا ایندییه قدر ندنسه گؤزدن قاچیردیغی بیر اعلانی گؤردو. اعلان چوخ ایری ایدی. «نئجه اولوب کی، من بو بویدا اعلانی گؤزدن قاچیرمیشام؟» — دئیه تعجوبلندی. — هم ده اعلانین ائله بیر خصوصیّتی واردی کی، درحال اونو نظره چارپدیرمالی ایدی. ماکینادا چاپ اولونموشدو، آما نوت کاغیذینین اوستونده: بئش پارالئل نوت خطی، اوستونده ده حرفلر. هله نوت خطینین باشیندا کامان و باس آچارلاری دا چکیلمیشدی.
اعلاندا گؤستریلنلر اؤیرنجینین دوز بیر هفتهدیر سوراغیندا اولدوغو شئیلر ایدی: تک اوتاق کیرایه وئریلیر: پنجرهلری دنیزه. بوتون راحاتلیقلاری وار. تیلیفون، ائیوان، لیفت، 20-جی مرتبهده. «مگر بو شهرده. 20 مرتبهلی بینا وار؟» دئیه اؤیرنجی دوشوندو، او، شهره پیس بلد ایدی. «مادام کی، 20-جی مرتبهدهکی اوتاق کیرایه وئریلیر، دئمهلی، ایگیرمی مرتبهلی بینا دا وار». ان غریبهسی ایسه ایستنیلن مبلغ ایدی. مبلغ، او قدر کیچیک ایدی، هئچ اینانماق اولموردو. ائله بیل اونون رئال یوخ، رمزی اهمیتی واردی. بو اؤیرنجینی هر شئیدن آرتیق شوبههلندیردی. آخی آختاردیغینی تاپاندا و تاپدیغینین محض سن آختاردیغین اولدوغونو گؤرنده بیر قدر شوبههلنیرسن. مومکونمودور؟ بئله خوش تصادوف اولا بیلرمی؟ اگر اؤیرنجی گئجیکسهیدی و معلوم اولسایدی کی، بیر گون، یا بیر ساعت بوندان قاباق کیمسه اونو قاباقلاییب، گؤزل واریانت الدن چیخیب، او زامان بو سعادت، دوغروداندا ایتیریلمیش حقیقت اولاردی. هر حالدا تلسمک لازیمدیر، بیرجه دقیقهده یوبانمامالی! او، عنوانی یازدی.
****
اعلاندا گؤستریلمیش کوچه، شهرین کؤهنه حیصهسینده ایدی. گئج-تئز سؤکولهجک بیرمرتبهلی ائولر، اَیری-اویرو دار کوچهلر، بو کوچهلری باسمیش غئیری-موعیّن آخینتیلار، داعوالی، تویلو، یاسلی حَیَطلر...
بئله ظالیم زارافات نییه گرکدیر؟ مگر بو اعلانلارا نظارت ائدن-زاد یوخدور کی، کیم آغلینا نه گلسه یازیب لؤوحهیه وورور؟ نییه آدام دولاماغا بو جور ایمکان یارادیلیر؟ 20-جی مرتبه! بو دا سنین ایگیرمینجی مرتبهن. بئله دوشونه-دوشونه اؤیرنجی بیرمرتبهلی ائولره گؤز گزدیریردی: باخ، بوتون بو کومالاری یان-یانا یوخ، اوست-اوسته دوزسن اوندا دوغرودان دا ایگیرمی نهدیر، لاپ یوز مرتبهلی بینا اولار! آما بئله دوشونمهسینه باخمایاراق اؤیرنجینین گؤزلری یئنهده 17-ی رقمینی آختاریردی: اعلاندا بو نؤمره گؤستریلمیشدی. نهایت، اؤیرنجی رقمی گؤردو، همین رقم گؤیدلن بینانین دئییل، ایکی مرتبهلی مول-گون اوستونده وورولموشدوسا دا، اؤیرنجی ندنسه درحال آرخایینلاشدی. بو آن اونا دوغرودان دا ائله گلدی کی، اعلاندا یازیلانلار ظارافات دئییل، گئرچکدیر. ائو کوچهنین او بیری طرفینده ایدی. اؤیرنجی کوچهنی کئچیب 17 نؤمرهلی ائوین قارشیسیندا دایاندی. قاپیدان ایری بیر قیفیل آسیلمیشدی. ایکینجی مرتبهده بالاجا تاختا بالکون واردی. اوتاقدان اورا چیخان قاپی بیر قدر آچیق ایدی و اورادان قارا تول پردهنین اوجو چیخمیشدی. ائیواندا گیل قابلاردا غئیری-موعیّن رنگلی سوست بیتکیلر واردی، گؤرونور، اونلارا چوخدان سو وئرن اولمامیشدی. حرکتینین بوتون معناسیزلیغینی درک ائده-ائده اؤیرنجی ایکی دفعه قاپینی دؤیدو، سونرا چئوریلیب گئتمک ایستهدی. آما ائله بو واخت قونشو داروازا آچیلدی، اورادان اورتا یاشلی بیر قادینین باشی گؤروندو و قادین آجیقلی بیر ادایلا:
—کیمی ایستییرسیز؟ — دئیه خبر آلدی.
اؤیرنجی بیلمهدی نه جاواب وئرسین، آخی اعلاندا فامیلیا یازیلمامیشدی.
—من اعلانا گؤره گلمیشم، — دئدی، — بو کوچه، بو ائو، نؤمرهسی...
قادین داها دا برک حیرصلندی:
—بوردا چوخدان هئچ کس یاشامیر، — دئدی و داروازاسینی اؤرتدو. آنجاق اؤیرنجییه ائله گلدی کی، قادین داروازانین آردیندان چکیلمهییب، دایانیب دئشیکدن اونو ایزلهییر.
اونو چاغیردیلار، اؤیرنجی لاپ آیدین ائشیتدی کی، محض اونو سسلهدیلر، آما آدینی چکدیلرمی، یوخمو — بونو دقیق دئیه بیلمزدی. هر حالدا اونا موراجعت ائدیردیلر. «آه» قدر قیسا بیر نیدایلا اونو هایلادیلار، اؤیرنجی چئوریلدی و دوغرودان دا ایکینجی مرتبهده ائیوانا آچیلان قاپینین آردیندا قوجا بیر قارینی، داها دوغروسو، قادینین گوجله سئزیلن سیلوُئتینی (شبحینی)، کؤلگهسینی گؤردو. اؤیرنجییه، حتی ائله گلدی کی، اونا ال ائلهدیلر، ایشاره وئردیلر، آما بونون بئله اولوب-اولمادیغینی قطعی دئیه بیلمزدی. هر حالدا اؤیرنجی قیفیللی قاپییا یاناشدی و ائیوانین دوز آلتیندا دایاندی. گؤرونور، دوغرودان دا اونو چاغیرمیشدیلار، چونکی هاراداسا، لاپ یاخیندا دانیشیق ائشیدیلدی، نه بارهدهسه قیزغین موباحیثه ائدیردیلر: اؤیرنجی بیرجه کلمه سؤزو ده سئچه بیلمیردی، آما موباحیثهنین گرگینلیگینی آنلاییردی. سونرا بایاقکی داروازا آچیلدی، اورتا یاشلی قادین چیخدی. ایندی اونون یانیندا بالاجا یاش بیر قیز دا واردی. اونلار دینمز-سؤیلهمز 17 نؤمرهلی ائوین قاپیسینا یاناشدیلار، قادین خالاتینین جیبیندن بیر دسته آچار چیخارتدی و قیفیلی آچدی. او یئنه ده اوّلکی کیمی آجیقلی ایدی و چوخ قابا بیر طرزده اؤیرنجییه:
—یوخاریدادیر، — دئدی — پیلّهکنله قالخ.
سونرا کوبود شکیلده قیزین بئلیندن یاپیشدی، بوینونا بیر قاپاز ووردو، قولتوغونون آراسینا آلیب آپاردی، داروازادان ایچری گیردی. قیز برکدن آغلاماغا باشلادی. قادین اونا بیر قاپاز دا ووروب داروازانی چیرپدی، کیلیدلهدی.
اؤیرنجی دار، قارانلیق، پیشیک ایگی وئرن پیلّهلرله ایکینجی مرتبهیه قالخدی. پیلّهلر ایکینجی مرتبهده قورتاریردی و بورادا یئگانه بیر قاپی واردی — هر طرفینه بنؤوشهیی مورکّب چیلدیرلامیش کؤهنه قاپی،
—گلین، — بو سس ایچریدن ائشیدیلدی، شوبههسیز ایندیجه ائیوان قاپیسیندان باخان قارینین سسی ایدی.
اؤیرنجی داخیل اولدو. اوتاق چوخ باخیمسیز و باسیریق بیر شکیلده ایدی، نیمداش، ایشلنیب ایثباتدان چیخمیش شئیلرله دوپ-دولو ایدی. اوتاقدان قوجالیق و ایقتیدارسیزلیق قوخوسو گلیردی، کؤهنه دیوانین اوزو سوزولوب تؤکولموشدو، جیریقلاریندان پروژینلرین سیوری اوجلاری چیخیردی. عجاییب بوروملو آیاقلارا مالیک اولان هوندور، آرخالی کورسولر ده بئلهجه کؤهنه، الدن دوشموش ایدی. اوتاقدا چوخلو ایری یؤندمسیز ایشکاف واردی. ائله بیل اونلارین رنگ-روفو قوجالیقلاریندان توتولموش، توندلشمیش، قارالمیشدی. تاواندان ایری و توزلو آباژور آسیلمیشدی. اونون قوتازلارینی هؤرومچک تورو بوروموشدو. دیوارلاردا چوخلو میسمار واردی. بو میسمارلار موختلیف سویّهلرده وورولموشدولار — هوندور یئردن وورولانی دا واردی و ائله آشاغیدا وورولانلاری دا واردی کی، بو سویّهده شوبههسیز، اونلاردان بیر شئی آسماق مومکون دئییلدی. بوتون بونلار عجاییب-غرایب تصّوورات اویادیردی. آما بو عجاییبلیکدن باشقا اوتاق هم ده نه ایسه فاجیعوی بیر اؤوقات اویادیردی. بئله اؤوقات نهدن دوغوردو، اؤیرنجی دقیق تعیین ائده بیلمهمیشدی، آما بو دویومو چوخ آیدین حیسّ ائدیردی. اوتاغا نظر سالان کیمی نهدنسه اوندا آنلاشیلماز بیر ایستک — تئز، بیر آن بئله یوبانمادان بورادان — بو اوتاقدان، بو ائودن، بو کوچهدن قاچیب قورتارماق ایستگی اویاندی. سس ائشیتدی:
—نه لازیمدیر سیزه؟ — کونجده، هوندور کورسونون ایچینه چؤکوب قالمیش قارینی گؤردو. ایستییه باخمایاراق اوتاغین بوتون پنجرهلری کیپ باغلی ایدی، قاری دا بوغازیناجان دویمهلی اوزون قارا پالتار گئیمیشدی، هله اوستوندن چیگنینه قارا یون شال دا سالمیشدی. نهدنسه اؤیرنجییه ائله گلدی کی، قاری ایفلیجدیر، حرکتسیزدیر. قارینین صیفتیندن اونون اصل-نجابتلی آدام اولدوغو سئزیلیردی و فانتازیانی بیر آز ایشلتسن اونو چوخ ایللر بوندان قاباق، اوزاق گنجلیگینده گؤزل وارلیق کیمی خیالدا جانلاندیرماق مومکون ایدی. آما ایندی بو اؤتوب گئتمیش گؤزللیک اونو صیفتینین و بدنینین بوتون گوشهلریندن آمانسیزجاسینا قووولموشدو و یالنیز بیرجه یئرده — گؤزلرینین دیبسیز کدرینده ایلیشیب قالمیش، اؤزونه اورادا سون مسکن تاپمیشدی. گؤزل زیل قارا گؤزلرینین کدرینده نه ایسه بیر مشوملوق (شوملوق) دا واردی.
—من اعلانا گؤره گلمیشم. دئیهسن، سهو ائتمیشم.
—سهو؟ — دئیه قاری تکرار ائتدی. — یوخ، بو اعلانی من وئرمیشم. سیزه اوتاق لازیمدیر؟
اؤیرنجی:
—بلی، — دئدی، — آما اورادا صؤحبت 20-جی مرتبهدن گئدیر و یازیلیب کی... — او، سؤزونو یاریمچیق قویوب سوسدو. اگر اعلانی بو قاری وئریبسه، اوردا یازیلانلاری اونون اؤزونه صادالاماغا نه حاجت؟ هر حالدا اؤز یازدیقلارینی بیلیر . . .
ایکینجی بؤلومون سونو