یازار: آنار
رسول اوغلو
بو یایین ایستیسی بیر اؤزگه ایستی ایدی. عادتاً، ان قیزمار یای آیلاریندا بئله هاوانین یاپیشقان کیمی چیریش کئچدیگی دؤزولمز بورکو گونلریندن سونرا شهره قفیل دنیز کولگی هوجوم چکیردی، آچیق قالمیش پنجرهلرین شوشهلرینی قیریب تؤکوردو و آداما ائله گلیردی کی، بو چیلیک-چیلیک سینیب تؤکولن ایستینین، بورکونون اؤزودور. بیر نئچه گون سونرا یئنه ده هاوادان اود تؤکولردی، آما آرادا قالان بو قیسا مودّتده شهر اعتبارسیز سرینلیگین لذتینی صحرا یانغیسیندا قارشییا چیخان قویو سویو کیمی باشینا چکیردی.
بو آوقوست باشقا آوقوست ایدی: دؤردونجو هفته ایدی کی، حرارت اؤلچهنین جیوهسی 39-40 درجهدن آشاغی ائنمیردی کی، ائنمیردی. هاوا شفّاف، اما بیر قدر بولاشیق هوررانی آندیریردی. بو هوررادان گؤرونمز آزمان-شوشهاوفورن عجایب فورمالار دوزلتمیشدی — ائولر، آغاجلار، ماشینلار، اینسانلار آراسیندا قالان، کوچهلر، میدان، موختلیف بوشلوقلار — بئله عجاییب شوشه — هوررا-هاوا فورمالار ایدی. بیر واختلار بئله بیر اویونجاق واردی: شوشه کوره، ایچینهده جوربجور، رنگبرنگ چینقیللار، یارپاقجیقلار — اصل کهریبادا حکّ اولوب قالمیش یارپاقلار کیمی. ایندی سما تاغینین آلتیندا ایستیدن چابالایان شهرین داملاری، قولـلهلریده سانکی شفّاف یاریمداییرهنین قاتی مادّهسینه حکّ اولونموشدو. فابریک بورولاریندان چیخان توستولر گؤیه اوچوب گئتمیر، هاوادا اریمیردی. توستولر کئچه کیمی سمایا دؤشنیردی. بو بولانیق بوز توستو زولاغیندان باشقا سمانین هر طرفی آپاچیق ایدی. بیر پارچا بولود بئله گؤرونموردو. گؤیلرین ماویسی سولموشدو. سما کیرلی پامبیق رنگیندیدی. گئجهلر سما تاغی قاترانی آندیریردی؛ ائله بیل قیر قازانینا بیر قوم گؤز آتمیسان، سونرا دا قازانی ترسینه چئویرمیسن — گئجه دوشنده شهر ایشیقلاری کؤزَرَن پاپیروسلارا اوخشاییردی، سونسوز کیردابلاردان گلن اولدوز ایشیقلاری ایسه، سانکی بوش فضادان کئچمیر، قاتی، قالین بیر مادّهنی دئشیب چیخیردیلار.
اوتوز گون ایدی جان قورتاران کولک اسمیردی کی، اسمیردی. آغاج یارپاقلاری، کؤورک، اینجه سؤیود سالخیملاری حرکتسیز آسیلیب قالمیشدیلار، ائله بیل هاوانین قاتیلیغینا یاپیشدیریلمیشدیلار، شهر جیواریندا، چؤللوکده آتیلمیش کاغیذ، قزئت پارچالاری دا بئلهجه تورپاغا یاپیشیب، داها دوغروسو، میخلانیب قالمیشدی. اهتیزازسیز، ترپنیشسیز. آتیلمیش سیقارئت یئره میسمار کیمی دوشوردو. سونرا کیمسه اونو تاپدالاییر، ازیردی، آسفالتا حکّ ائدیردی و او زامان توتون قیریقلاری دا عئینی جور حرکتسیز دونوب قالیردی.
شهرین ساکینلرینه ائله گلیردی کی، هامیسی یاواش-یاواش اریییر، تره چیخیر. بیر نئچه گون، بیر نئچه ساعت دا بئله داوام ائتسه اونلار اریییب آتیلمیش دوندورما کیمی قابیق پالتارلاریندان سوزولهرک کوچهلرله آخیب گئدهجکلر. بو یالنیز جیسمانی بیر دویوم دئییلدی، هم ده شعورلو حیسّ ایدی. هر حالدا اؤیرنجی (بیر هفته ایدی کی، اونون اؤیرنجی آدلانماغا حقوقو واردی، بیر هفته بوندان قاباق کؤکس تپهسیندن آتیلیب چیخماغا حاضر اولان قلبینین، سانکی ایچیندن دیشاریدا سسلنن دؤیونتولری آلتیندا او، آدینی اینستیتوتا قبول اولونموشلار سیاهیسیندا اوخودو) اؤزونو محض بئله حیسّ ائدیردی: ائله بیل بئینی ایستینین تأثیری نتیجهسینده نه ایسه باشقا بیر شئیه — مایعمی، بوخارامی چئوریلیردی. سبب یالنیز ایستیلرده ایدیمی؟ گؤرهسن، نیه عؤمرون واجیب سیناقلاریندان بیری — عالی مکتبه قبول ایمتاحانلاری ایلین ان بورکو آیینا دوشور؟ بوتون بونلار هامیسی تانیمادیغی یاد جنوب شهری (او بو شهره ایلک دفعه بیر آی بوندان قاباق گلمیشدی و ایندی آزی بئش ایل بورادا یاشامالییدی)، قبول ایمتاحانلارینین اوزوجو گرگینلیگی، ایستیلر، ایستیلر و نهایت بختینین اوغورو — اینستیتوتا دوشمهسی (بو اوغور اونون دوشوندوگوندن ده چوخ تأثیر ائتدی اؤیرنجییه)، بلی، بوتون بونلار بیرلیکده — اؤیرنجینی آیدین شعورلا درک اولونمایاجاق، غئیری-موعیّن، غئیری-رئال بیر حالا سالمیشدی ایندی بوتون هیجانلار، تلاشلار سوووشاندان سونرا، اؤیرنجی درسلرین باشلانماسینا قدر قالان بو مودّتده، بو قیسا بئکارلیق فاصیلهسینده نه ائدجگینی، ندن باشلایاجاغینی بیلمیردی. هر حالدا بیر شئیی او، قطع ائتمیشدی — یاتاقخانادا قالمایاجاق. آرتیق اونون یاتاقخانادا قالماغا تام حقوقو واردی، اما او، حقوقدان هئچ وجهله ایستیفاده ائتمزدی. طبیعتاً اؤیرنجی آدامایوووشماز ایدی، اؤزونه قاپیلمیش، ایچینه چکیلمیش اینساندی و قبول ایمتاهانی زامانی اوچ نفر باشقا آبیتوریئنتله بیرلیکده یاتاقخانا اوتاغیندا قالماق مجبوریّتی اونو بیر داها ایناندیردی کی، آداملارلا، ایللاه دا یاد آداملار اولا، هئچ جور دیل تاپا، اونسیّت، اولفت باغلایا، علاقه یارادا بیلمیر. بو تشبّوثلر اونونچون دؤزولمز ایشگنجهیه چئوریلردی. اؤیرنجی تعجوبلنیردی کی، اوتاقداکی اوچ دیگر قونشوسو — اوّلجهدن بیر-بیرلرینی تانیماسالار دا ائله ایلک گون گوناورتایا یاخین جور اولموشدولار — بیر-بیرلرینین سؤزوندن، سیرّیندن آگاه ایدیلر. بیر ده اؤیرنجینی مات قویان او ایدی کی، بو اوچ اوغلان بیر-بیرینه رقیب کیمی باخمیردیلار. حال بوکی، اونلاردان ایکیسی عئینی اینستیتوتون عئینی فاکولتهسینه داخیل اولماق ایستییردی. اؤیرنجی ده سندلرینی محض او اینستیتوتون او فاکولتهسینه تقدیم ائتمیشدی. دؤردونون آراسیندا اؤیرنجی ائله بیر او اولدو. اوغلانلاردان بیری ائله ایلک ایمتاحانلاردانجا کسیلدی. او بیری ایکی اوغلان اونون حالینا، اورکدن و صمیمی آجیدیلار، آما اؤزلرینین ده عاقیبتی ائله اولدو. قالان ایکی اوغلاندان بیری ایکینجی ایمتاحاندان، ایکینجیسی ایسه آخیرینجی ایمتاحاندان کسیلدی. بیر گون سونرا ایسه اؤیرنجینین داخیل اولدوغو بیلیندی. آنجاق اؤیرنجینین ایکی قونشوسو (بیرینجی اوغلان کسیلن کیمی یاتاقخانادان گئتمیشدی) هئچ ده اونا حسد آپارمیر، پاخیللیق ائتمیردی، عکسینه، دئییردیلر کی، گل بو خوش حادثهنی بیرلیکده قئید ائدک. اؤیرنجی بیر بهانه تاپیب بویون قاچیردی. بو آداملارلا هئچ بیر علاقه یاراتماق ایستهمیردی، فیکیرلشیردی کی، نه اونون اونلارا، نه اونلارین اونا خصوصی رغبت بسلمهسینه اساس یوخدور. اونلارین اوغورسوزلوقدان سونرا اؤزلرینی سیندیرمامالاری، اؤزلرینی توخ توتمالاری، ظارافاتلاری، لطیفهلری، اؤز آرالاریندا، یاتاقخاناداکی باشقا اوغلان و قیزلارلا مهریبانچیلیقلاری، اونسیتلری، آسان تماسلاری بیر نؤع اؤیرنجینی داها دا ازیردی، چونکی قیلیقسیزلیغینی، اولفتسیزلیگینی بیر داها گؤزه چارپدیریردی. اودور کی، سیناقدان قالیب چیخیب، بیر نفر تانیش-بیلیشی اولمایان شهرده یاشایاجاغینی بیلن کیمی، اؤیرنجی قالاجاغی یئر حاقیندا دوشونمگه باشلادی. او بورا گلمهمیشدن بیلیردی کی، یاتاقخانادا تک قالماق ایمکانی اولمایاجاق، اودور کی، اؤیرنجیلیک حیاتینا حاضیرلاشارکن یاواش-یاواش کیچیک بیر مبلغ ییغیب حاضیرلامیشدی. مبلغ کیچیک اولسا دا، بالاجا بیر اوتاق، یا گوشه توتماغا بس ائدردی. اینستیتوتا دوشدوگونو بیلن کیمی او، آختاریشا باشلادی. اؤیرنجی بیلیردی کی، بئله آختاریشلاری ایکی یوللا آپارماق مومکوندور، یا شیفاهی شکیلده، تانیش-بیلیشلر واسطهسیله، سوراغلاشا-سوراغلاشا (اونون دا دئدیگیمیز کیمی، بورادا هئچ بیر تانیش-بیلیشی یوخ ایدی)، یا دا یازیلی، یعنی اعلانلار واسطهسیله. آللهین وئر گونو اؤیرنجی اعلان لؤوحهسی آسیلمیش بالاجا کوچهیه اوز توتوردو، بورا جوربجور آداملار توپلاشاردی — ائو، منزیل، اوتاق، گوشه کیرایه وئرنلر، کیرایه گؤتورنلر، دَییشنلر، چئشید-چئشید دلّاللار و بیر ده آوارا بئکارلار. اونلار ایری لؤوحهنین قاباغینا ییغیشار، ال ایله، یا ماکینادا یازیلمیش، لؤوحهیه یاپیشدیریلمیش اعلانلاری اوخویار، موذاکیره، موباحیثه ائدر، چنه-بوغاز اولاردیلار.
دوز آلتی گون ایدی
کی، اؤیرنجی بو لؤوحهنین قارشیسینا گلیردی. هامیسی دا هدر. بو گون لؤوحهنین
قاباغیندا آدام آز ایدی، اؤیرنجی یاریم ساعتا قدر دایاندی، اعلانلارین هامیسینی
ائلهدن بئله اوخودو و یئنهده موناسیب بیر شئی تاپماییب کور-پئشمان یولا دوزلدی.
آنجاق بیر آددیم آتیب دایاندی. اؤیرنجییه ائله گلدی کی، اونو چاغیردیلار، آدینی
چکدیلر. شوبههسیز او یانیلمیشدی، چونکی بو شهرده اوچ نفر یاتاقخانا قونشوسوندان
باشقا هئچ کس اونون آدینی بیلمیردی. اونلار دا بو شهردن چیخیب گئتمیشدیلر. آنجاق غریبهدیر
کی، اؤیرنجی یالنیز آدینی ائشیتمهدی، عئینی زاماندا اونا زیللنمیش ظندلی باخیشلاری
دا حیسّ ائتدی. اؤیرنجی چئوریلیب باخدی: کوچه بومبوش ایدی، لؤوحهنین قارشیسیندا
آلتی نفر (اؤیرنجی تئزجه سایدی اونلاری) دایانمیشدی. اونلار دیقّتله اعلانلاری
اوخویوردولار. اونلاردان ایکیسی جیب دفترلرینی چیخاریب اعلانلاری اورا کؤچوردو،
هر حالدا هئچ بیری نه اؤیرنجییه باخماق، نه ده اونو چاغیرماق فیکرینده دئییلدی. اؤیرنجی
آراملا کوچهیه گؤز گزدیردی، سونرا باشینی قالدیریب کوچهنین هر ایکی طرفینده
یئرلشمیش بیر و ایکیمرتبهلی ائولره باخدی. پنجرهلری ده نظردن کئچیردی، آخی اونا
دیکیلن باخیشلار پنجره آرخاسیندان دا زیللنه بیلردی. بوتون پنجرهلر ایستییه
باخمایاراق، یا بلکه ده ائله ایستییه گؤره — کیپ باغلی ایدی. هئچ یئرده هئچ کیم
گؤرونموردو. لؤوحه قارشیسینداکی ایکی نفر لازیم بیلدیکلرینی جیب دفترچهلرینه کؤچوروب
یولا دوزلدیلر، اوچ نفر باشقاسی دا لؤوحهدن آرالانیب تینی بورولدو. گئدیش-گلیش
آز ایدی بو کوچهده. آنجاق تیندن غئیری-عادی درجهده اوزون بیر ماشین —
رئفرئژئراتور بورولدو و بوتون کوچهنی — تیندن-تینه توتدو. بو ماشین نه ایسه یئر
اوزونده چوخدان محو اولوب ایتمیش قدیم حئیوانلاری — کرتنکهلهنین نهنگ اجدادینی
خاطیرلادیردی. محض ائله کرتنکهله کیمی، نهنگ، ایلان کیمی قیوریلاراق تینی
بورولدو، بیر آزدان قویروغو دا چکیلیب گؤزدن ایتدی. و آنجاق، بوندان سونرا اؤیرنجی
لؤوحه قارشیسیندا قالمیش یئگانه آداما — گؤی کؤینکلی، هوندور اوغلانا دقت
یئتیردی. بو، اؤیرنجینین اوتاق قونشولاریندان بیری — همین او ایلک ایمتاحاندان
کسیلن اوغلان ایدی. اؤیرنجییه ائله گلیردی کی، اوغلان بو شهردن چیخیب گئتمیشدیر.
اونلارین چارپاییلاری یان-یانا ایدی: اوغلانین غریبه شاکری واردی — گئجه یوخودا
کیمینلهسه برکدن موباحیثه ائدر، قیزیشیب قیشقیرار، سؤیردی، هر حالدا اؤیرنجینین
اونونلا گؤروشمگه، دایانیب کلمه کسمگه هئچ بیر هوسی یوخ ایدی. آما اوغلان
چئوریلیب اؤیرنجییه طرف آددیملادی. غریبهدیر. گولومسهین اوغلان — اؤیرنجییه
ائله گلیردی کی، اوغلان محض اونا گولومسونور — یاخینلاشارکن اؤیرنجی گؤردو کی، بو
هئچ ده همین اوغلان — اونون یاتاقخانا قونشوسو دئییل. دوزدور بیر قدر اونا سویو
چکیر، آما هر حالدا او دئییل و طبیعی کی، هئچ گولومسونوب ائلمیردی ده، اؤیرنجینین
یانیندان دا یاد آدام کیمی ساکیتجه کئچیب گئتدی. آما بو آنین گلهجکده جریان ائدهجک
ایشلر اوچون موعیّن اهمیتی اولدو: چونکی محض بوندان سونرا ائله بیل کیمسه اؤیرنجییه
دئدی کی، لؤوحهیه بیر ده یاناش، اعلانلاری بیر ده گؤزدن کئچیر. اؤیرنجی اعلانلاری
بؤیوک دیقّتله باشدان-آخیراجان اوخوموشدوسا دا، هر حالدا، غریبه بیر داخیلی تکانین
نتیجهسینده یئنیدن لؤوحهنین قارشیسینا قاییتدی و اعلانلاری بیر-بیر یئنیدن
اوخوماغا باشلادی. اؤیرنجی بو ایشی سون درجه بؤیوک بیر واسواسیلیقلا ایجرا
ائدیردی. حال بوکی، بیلیردی — اعلانلاری ایندیجه اوخویوب، موناسیب بیر ایش یوخدور
و اونلاری یئنیدن — ایکینجی دفعه اوخوماق معناسیز ایشدیر. بیردن عئینی زاماندا
او هم کیمینسه باخیشینی حیسّ ائتدی، هم ده سس ائشیتدی. سس چوخ گومراه و نیکبین
ایدی، هم ده اؤیرنجییه چوخ تانیش گلیردی
بیرینجی بؤلومون سونو