تفکیک مکتبیی،
تاریخی جهتدن اخباری و شیخیّه مکتبلرینه چوخ اوخشارلیغی وار آما واقعیتده تفکیکی
مکتبی، داها چوخ نجفین عیرفان مکتبی تأثیرینده یارانیب کی بیر سئری دگیشیکلیکلرله
تفکیکی مکتبینه چئوریلیب. بونلارین شیخیّه و اخباریلیکله هئچ جور فیکری رابیطهلری
یوخدور.
رحمتلیک قاضی و رحمتلیک سید احمد کربلایی موهیم چؤهرهلریندن اولان نجفین عیرفان مکتبی، قورآندان و ریوایتلردن ایستیفاده ائلهمگه چوخ تأکیدی وار. بو مکتب تعقیبچیلری قورآن و ریوایتلره موراجیعه ائلهمگی اینانیر و بو مسألهیه عجیب ایناملاری و تعبّودلری وار و اونون یانیندا قلبی ایدراک و شهودا تأکید ائدیرلر.
نجفین عیرفان مکتبینین سونراکی واریثلری ریوایتلردن مخصوص آلینتیلارینا گؤره، اونلارین فلسفی مسألهلریله توتماماسینی گؤردولر. بونا گؤره مجبور قالدیلار فلسفی نیظاملاری دانسینلار و فلسفی نیظاملارینین موغالیطهلرینی نیشان وئرمگه، منطیق یولو ایله نقد ائلیه بیلمهدیکلری اوچون، نهایتده مجبور قالدیلار عقل و دلیلی ارزیشسیز سایسینلار. اونلار صراحتاً دئییرلر عاریفلرین اساس موشکولو دلیلدن تبعیّت ائلهمکدیر بیر حالداکی دلیل بیزی واقعیّته چاتدیرماز و ارزیشی یوخدور.
تفکیکیلر عقلین منطیقلی صورتده صوغرا کوبرا دوزمهسیله موخالیدیلر و عقله آیری بیر تعریف وئریرلر. اونلارین نظرینه عقل اینسانین اورگینه ساچان حقیقت ایشیغیدیر و ایدّعا ائدیرلر کی ریوایتلرده گلن عقلده بو معنادادیر.
تفکیکیلر دینی مسألهلره اهمیّت وئریرلر آما موتعالی حیکمتی، قورآن و ریوایتله موغاییر گؤردوکلری اوچون آرالاریندا فرق قویماغی و تفکیک ائتمگی اؤزلرینه وظیفه بیلیرلر. دئییرلر دیندن حاصیل اولان، آیری بیر شئیدیر و عقل و دلیلدن حاصیل اولان آیری بیر شئی.